Hormoonontregeling

Statistieken wijzen op een toename van borst-, baarmoeder-, teelbal- en prostaatkanker. De kwantiteit en de kwaliteit van het mannelijk sperma zou achteruitgaan. Bij bepaalde soorten reptielen, vogels en vissen vertonen de mannetjes een verlaagde vruchtbaarheid en vervrouwelijkingsverschijnselen. Sommige spelers in het maatschappelijk leven wijzen met een beschuldigende vinger naar onder andere de chemie. Producten als weekmakers, styreen en andere zouden als hormoonontregelaars de gezondheid van de mens nadelig beïnvloeden, maar onweerlegbare bewijzen blijven uit. De hypothesen over de rol van chemicaliën als pseudo-oestrogenen zijn broos. Toch verdient het probleem aandacht.

Wat is een hormoonontregelaar?

Tijdens het internationaal congres in Weybridge in 1996 (zie Witboek, formaat pdf, 5.6) werd volgende definitie overeengekomen:
“Een hormoonontregelaar is een stof in het leefmilieu die door interactie met het hormonale systeem een schadelijk effect heeft op de gezondheid van een intact organisme, of op die van zijn nakomelingen”;
stoffen die een invloed hebben op de hormoonhuishouding hebben niet noodzakelijk een nadelig effect. Voor je kan spreken over een hormoonontregelaar moeten er schadelijke gevolgen zijn.

Oestrogenen, gewenst of niet?

Bij de gezondheid van de mens krijgen stoffen die het vrouwelijke geslachtshormoon, het oestrogeen, imiteren veel aandacht. Het gaat om zogenaamde pseudo-oestrogenen ;
pseudo-oestrogenen ontregelen de hormoonbalans en kunnen hierdoor de voortplanting en ontwikkeling verstoren;
stoffen die ingrijpen in de hormoonhuishouding vind je zowel in natuurlijke als in synthetische producten terug;
via de voeding wordt de mens het meest blootgesteld aan oestrogenen. De dagelijkse inname van natuurlijke oestrogenen zou per persoon meer dan 1.000 mg per dag bedragen. De inname van synthetische oestrogenen daarentegen haalt nog geen 0,001 mg per dag;
planten als soja en broccoli bevatten veel oestrogenen en worden algemeen erkend als zijnde goed voor de gezondheid. Ze zouden onder meer tegen kanker actief zijn.
ook de anticonceptiepil is rijk aan oestrogenen. Ze wordt regelmatig en vrijwillig ingenomen om doelbewust het hormonale systeem te ontregelen. Vermits de gebruikster dat zelf zo wil, kan men spreken van een positief effect.

Over kanker en afnemend sperma

het stijgend aantal kankergevallen en de kwalitatieve en/of kwantitatieve afname van het sperma zou eveneens te wijten zijn aan hormoonontregeling. Die stelling werd tot nog toe niet bewezen;
de redenen voor de stijging van het kankercijfer kunnen elders liggen. Betere opsporingsmethodes en een hogere levensverwachting spelen ook een rol;
anderzijds is er geen enkel bewijs van een verminderde vruchtbaarheid bij de man. Mocht dat wel zo zijn, dan moet de invloed van sociale factoren zoals moderne levensstijl, roken of gewijzigde eetgewoonten mee onderzocht worden.

Wat doet de chemie?

De chemische industrie volgt dit probleem van dichtbij. Cefic heeft de Endocrine Modulators Steering Group (EMSG) opgericht, later omgedoopt tot het huidige "Long-range Research Initiative (LRI)". Deze groep beschikt over een budget van 6,7 miljoen € om een driejarig onderzoek op hormoonontregelaars te laten uitvoeren en de resultaten ervan bekend te maken;
de chemische nijverheid startte onderzoeksprogramma's in samenwerking met de WHO , de Europese Unie, de OESO en andere internationale organisaties. Alle projecten worden geleid door bekende, onafhankelijke wetenschappers;
mocht blijken dat bepaalde chemische stoffen hormoonontregelend werken en nadelige gevolgen hebben voor mensen, dieren of het leefmilieu, dan zal de industrie onmiddellijk actie ondernemen om de risico’s te beperken en zo nodig, de stoffen uit de handel nemen.