[ Inleiding toepassingen ] [ Gezondheidszorg ] [ Drinkwater ] [ Voeding ] [ Zwembaddesinfectie ] [ Kunststoffen ] [ Zonnecellen en microchips ] [ Kleurmiddelen ] [ Oplosmiddelen ] [ Bleken van papierpulp ]
 
DIGITAAL LESSENPAKKET
 

Zwembadwater ontsmetten, hoe doe je dat?

Zwembaden hebben een eigen problematiek wat betreft de hygiëne en gezondheid van de gebruikers ervan. Zwemmers brengen immers - al zij het meestal onbewust - allerlei vervuiling in het badwater. Al tientallen jaren worden waterstofchloride woordenlijst en natriumhypochloriet woordenlijst gebruikt in zwembaden. Beide chloorproducten woordenlijst staan borg voor onze gezondheid: ze ontsmetten het water en houden de leidingen en filters hygiënisch zuiver. Wanneer de installaties modern, goed onderhouden en regelmatig gecontroleerd zijn, is er geen risico voor de veiligheid van zwemmers, werknemers of omwonenden.

Welke manieren van ontsmetten zijn er?

  • Chloor en het daarvan afgeleide natriumhypochloriet zijn zeer krachtige ontsmetters. Zeer geringe hoeveelheden in het water zijn voldoende om allerhande bacteriën en ziekteverwekkende micro-organismen snel te vernietigen;
  • natriumhypochloriet is het meest gebruikte ontsmettingsmiddel;
  • alternatieve ontsmettingsmethodes zijn: ozonbehandeling woordenlijst, bestraling met ultraviolet licht woordenlijst, ultrafiltratie woordenlijst en elektrofysische procédés: elektrolyse met metaalionen zoals koper, al dan niet in combinatie met zilver of roestvrij staal. Deze technieken zetten zich evenwel niet door op grote schaal omdat ze minder doeltreffend, te technisch of te duur zijn. In de praktijk worden zij bijna altijd gebruikt in combinatie met chlorering, zeker als het erom gaat belastingspieken op te vangen, veroorzaakt door een groot aantal zwemmers die zich tegelijkertijd in het water bevinden;
  • het grote voordeel van chloor is zijn blijvend desinfectievermogen (remanentie). Dat betekent dat het product ook in het zwembadwater zelf voortdurend actief blijft, zodat elke vervuiling, bijvoorbeeld het "onbewust" urineren onmiddellijk en ter plekke wordt geneutraliseerd en aldus geen hinder kan veroorzaken voor de medezwemmers;
  • het Vlaamse Gewest verplicht het gebruik van natriumhypochloriet voor de desinfectie van openbare zwembaden. Bij een alternatieve ontsmetting is de goedkeuring van de gezondheidsinspecteur vereist. Voor het Waalse Gewest is de reglementering in voorbereiding. Het Brusselse Gewest legt strenge normen op wat betreft de kwaliteit van water en lucht. Zij laat alternatieve technieken toe.

Hoe ontsmetten op basis van natriumhypochloriet?

  • Een natriumhypochlorietoplossing woordenlijst is een heldere, geelgroene vloeistof met een typische geur waarin natriumhypochloriet het eigenlijke ontsmettingsmiddel is;
  • zoutzuur woordenlijst regelt de zuurgraad (pH) van het zwembadwater. Het is een oplossing van waterstofchloride in water;
  • de ideale pH woordenlijst voor zwembadwater ligt tussen 7,2 en 7,6;
  • zwembaden worden met leidingwater gevuld en dit heeft een zuurgraad van 7,5 tot 8. In combinatie met het toegevoegde hypochloriet wordt de pH te hoog (meer dan 8), waardoor het hypochloriet minder actief wordt en dus minder ontsmet;
  • de zuurgraad moet permanent zeer nauwkeurig geregeld worden. Overdosering van zuren in een hypochlorietoplossing veroorzaakt de vorming van giftige chloordampen. Te weinig zuur (te hoge pH) geeft oogirritatie. Oogirritatie door chloor zelf, speelt bij een degelijk werkende installatie nauwelijks een rol;
  • belangrijk zijn de fijnregeling van de doseersystemen en hun goede automatische werking en stopzetting.

Welke zijn de mogelijke nevenreacties?

  • Een ongewenste verbinding van zwembadchemicaliën met organisch materiaal geeft trichloormethaan woordenlijst of chloroform. In het water is het vrij onschuldig. Maar eenmaal in de lucht kan het schadelijk zijn voor de ademhaling, voornamelijk van personen die meerdere uren per dag in het zwembad vertoeven, met name topsporters en zwembadpersoneel. De vorming van trichloormethaan kan vermeden worden door zijn vóórproducten, de humuszuren woordenlijst, uit het water te halen. Dit gebeurt door filtratie en door goed te beluchten;
  • zwemmers brengen heel wat stikstofverbindingen in het water, vooral dan ureum dat zich in urine bevindt. Chloor vormt met deze stikstofverbindingen onder andere chlooramines die de slijmvliezen en de ogen prikkelen en zorgen voor de typische zwembadlucht. Hoe meer zwemmers, hoe meer kans op vervuiling van het zwembadwater en de nare gevolgen ervan. Deze zijn op een eenvoudige manier te vermijden door een goede hygiëne van de zwemmers zelf. Toiletten dichtbij het zwembad brengen verbetering. Douchen en voeten wassen vóór en na het zwemmen zijn een must.

Hoe samenwerken om het veiliger te maken?

  • Ondanks alle mogelijke voorzorgen zijn er toch ieder jaar één of meer incidenten te betreuren waarbij zwembadgebruikers bevangen worden door chloordampen. Bijna steeds zijn dit soort incidenten te wijten aan menselijke fouten, verkeerde manipulaties of technische problemen;
  • de meest voorkomende fout is het rechtstreeks in contact brengen van de twee betrokken chemicaliën;
  • omwille van hun bijtende (corrosieve) eigenschappen is voorzichtigheid geboden bij het werken met zwembadchemicaliën. Voor het vervoer, leveren, opslaan en gebruiken van deze producten gelden specifieke voorschriften;
  • de leveranciers van zwembadchemicaliën, die ook de Responsible Care woordenlijst-verbintenis onderschreven hebben, werken graag mee om de veiligheid verhogen;
  • zij hebben daarom een technische brochure opgesteld in overleg met de bevoegde overheid, de onderhoudsfirma’s en de verzekeraars. De brochure geeft praktisch advies over een verantwoord en veilig beheer van chemische producten in zwembaden. Deze publicatie is beschikbaar in pdf- formaat onderaan op deze web-pagina.

Hoe helpen chloorverbindingen de legionairsziekte voorkomen en controleren ?

  • Legionairsziekte, veteranenziekte of legionellose is een ernstige vorm van longontsteking die veroorzaakt wordt door de Legionella-bacterie;
  • alhoewel deze overal in de bodem, rivieren en meren wordt aangetroffen - zelfs "zuiver" drinkwater bevat 1 kiem per m3 -, lijkt het erop dat bij de mensen deze ziekte ontstaat wanneer de bacterie via zeer fijne waterdruppeltjes ingeademd wordt en in de longen terechtkomt. Dit kan b.v. het geval zijn als er lauw water verneveld wordt;
  • het drinken van met Legionella besmet water stelt geen probleem omdat het (zout)zuur glossaire in onze maag deze bacterie vernietigt. Hierbij is het chloor werkzaam dat van nature in ons lichaam aanwezig is als zoutzuur.Het aangevoerde koud water wordt ten andere door de drinkwatermaatschappijen op voldoende wijze preventief behandeld door een continue concentratie aan actief chloor te verzekeren van enkele tienden mg per liter;
  • het gevaar van legionellose bestaat dus uitsluitend in het warmwatercircuit bij temperaturen tussen 25 en 50°C. Bij lagere of hogere temperaturen kan de bacterie zich niet vermenigvuldigen;
  • de kans op een Legionella-infectie kan gereduceerd worden door goede praktijken bij het onderhoud van lucht- en waterbehandelingssystemen;
  • meer en meer gegevens wijzen erop dat de massale groei van Legionella verband houdt met de afzettingen van organisch materiaal (een zogenaamde "biofilm") op de binnenwanden van de (warm)waterleidingen. Bij de bestrijding van deze biofilms kan chloor nuttig worden ingezet;
  • voor bubbelbaden of water afkomstig van natuurlijke warmwaterbronnen dienen voorzorgsmaatregelen genomen te worden. Alle uitrusting moet geregeld geledigd, schoongemaakt en ontsmet worden;
  • een efficiënte ontsmetting van het water in bubbelbaden vereist circa 3 mg/l actieve chloor. Een periodieke behandeling van bubbelbaden met een hogere chloordosering (circa 8 mg actieve chloor per liter) in perioden dat de bubbelbaden niet in gebruik zijn, is aan te bevelen.
  • mengkranen koud-warm water moeten zo dicht mogelijk bij het aftappunt geplaatst zijn;
  • bij wateraanvoerbuizen die over een te lange afstand naast mekaar lopen en bovendien slecht geïsoleerd zijn, bestaat het gevaar van warmte-overdracht. Dit is soms het geval in (oudere) grote gebouwen als hotels, klinieken, enz;
  • de kans op Legionella-besmetting in een gezinswoning is vrijwel onbestaande. Er worden dan ook wettelijk geen temperatuurseisen gesteld voor de betreffende warmwatersystemen;
  • informatie over het aantal gevallen van legionairziekte staat vermeld in het Witboek van Chloor, PDF,bijlage 7, op p. 9.7.1

De internet site kan gegevens bevatten die recenter zijn dan deze bevat in het Witboek

Uitgebreide informatie over dit onderwerp,
van het Witboek van Chloor.
(6 bladzijden - formaat .pdf - 186Kb)		 Zwembadchemicaliën
(32 bladzijden - formaat .pdf - 686Kb)
Het volledig Witboek van Chloor
(232 bladzijden - formaat .pdf - 2.7Mb)