Drinkwater

Water ontsmetten is een prioriteit voor de volksgezondheid. Chloor is één van de weinige middelen die hiervoor kunnen gebruikt worden. Bovendien is het het enige middel met een blijvend effect. Een kleine hoeveelheid chloor beschermt het water ononderbroken tegen besmetting: vanaf het waterzuiveringsstation, via het distributienet tot in de waterkraan.

Slechts 3 % zoet water

Op het aardoppervlak bevindt zich 1,35 miljard km³ zout water in de oceanen;
zoet water vertegenwoordigt nauwelijks 3 % van die hoeveelheid. Het zit voor 60 % weggeborgen in ijsmassa’s en eeuwige sneeuw en is voor de overige 40 % beschikbaar voor de mens in oppervlaktewater en grondwater;
om zoet water drinkbaar te maken, moet je het vrijmaken van drijvende voorwerpen, zwevende deeltjes, vervuilende stoffen en micro-organismen die drager kunnen zijn van ziektekiemen.

Wat zijn de risico’s van besmet water?

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en UNICEF sterven er jaarlijks 2,2 miljoen mensen aan ziekten veroorzaakt door het gebruik van biologisch onzuiver water en door gebrek aan hygiëne; één vijfde van de wereldbevolking beschikt niet over veilig drinkbaar water;
deze situatie zal nog verergeren door de groei van de wereldbevolking van 6 miljard vandaag tot 7,3 à 8,3 miljard mensen in 2025;
in onze streken veroorzaakt dergelijk water gezondheidsproblemen zoals diarree, meestal vergezeld van maagpijn en braken;
naast deze redelijk onschuldige maag- en darmaandoeningen, bestaat nog steeds het gevaar voor veel ergere ziekten zoals kinderverlamming, hepatitis A, tyfuskoorts en cholera;
de ernst van de besmetting wordt bepaald door drie factoren: het type ziektekiem, de manier van overbrengen en het profiel van de aangetaste persoon. Jonge kinderen, bejaarden en zieken lopen het grootste risico;
de besmetting gebeurt door het drinken van, of eten bereiden met, verontreinigd water, maar ook via het toilet of zelfs langs de ademhaling;
de ontsmetting kan zowel fysisch gebeuren (koken of ultraviolet licht) als chemisch (chloorderivaten of ozon).

Verschillende stadia van waterbehandeling

Wat op het water drijft (dode vissen, diverse voorwerpen, algen, …) wordt verwijderd door roosters, microzeven en bezinkingssystemen;
de microscopisch kleine deeltjes die niet worden tegengehouden, worden samengeklonterd via scheikundige producten, de zogenaamde vlokmiddelen of floculenten, bijvoorbeeld aluminium- of ijzerzouten die de microdeeltjes naar de bodem van de bezinkput doen zakken;
bij de uitlaat van de put bevat het water nog opgeloste, soms giftige, stoffen of een teveel aan ijzer, mangaan, enzovoorts. Om dit te verhelpen worden in het biologisch zuiveringsstation door beluchting zuurstof in het water gebracht en worden bacteriën toegevoegd;
via adsorptie door actieve kool worden resten van bestrijdingsmiddelen, detergenten en dergelijke verwijderd. Ook reuk- en smaakproblemen worden hierdoor opgelost;
na die behandeling is het water helder maar daarom nog niet drinkbaar. Het moet nog worden vrijgemaakt van ziektekiemen;
chloor, onder de vorm van chloorgas of als natriumhypochloriet , is veruit het oudste en meest gebruikte kiemdodend middel. Een goede waterontsmetting vereist een kleine hoeveelheid chemisch kiemdodend middel en dit in een bepaalde concentratie gedurende een voldoende lange tijd;
tenslotte dienen nog de overblijfselen van de afgestorven micro-organismen verwijderd te worden. Het water wordt daartoe door een dikke laag zand (minstens 3 meter) gestuwd. Daarna is het drinkbaar;
het water moet zijn drinkbare eigenschap behouden doorheen het ganse distributienet, ook als het een tijd stilstaat. Alleen chloor heeft die eigenschap, remanentie genoemd. Het water blijft ontsmet over het hele traject van leidingen, pompen, opslagtanks, watertorens, tot in de waterkraan. Andere middelen zoals ozon en ultraviolet licht hebben slechts tijdelijk een ontsmettende werking.