Inleiding toepassingen ] [ Gezondheidszorg ]Drinkwater ] [ Voeding ] [ Zwembaddesinfectie ] [ Kunststoffen ] [ Zonnecellen en microchips ] [ Kleurmiddelen ] [ Oplosmiddelen ] [ Bleken van papierpulp ]
 
DIGITAAL LESSENPAKKET
 


Hoe belangrijk is chloor voor de gezondheid?

Chloor heeft een belangrijke plaats in de natuur. De zee, planten, dieren en ook de mens, bevatten en produceren gechloreerde moleculen. Sommige hebben buitengewone biologische eigenschappen en zijn levensnoodzakelijk. Natuurlijk hangt alles af van de dosis, die de giftigheid van een stof bepaalt. Een teveel aan voedsel, geneesmiddelen of zelfs ingeademde lucht kan gevaarlijk zijn. Zuurstof is een perfecte illustratie van dit fenomeen. Alhoewel er geen leven is zonder zuurstof, is een overdosis van het gas fataal.


Chloor en het menselijk lichaam

  • In het menselijk lichaam is de aanwezigheid van gechloreerde moleculen noodzakelijk voor de goede werking van vitale organen;
  • je hebt zoutzuur nodig voor een goed functionerende spijsvertering. Het geeft aan de maagsappen de juiste zuurgraad (pH) voor een vlotte opname van voedsel en geneesmiddelen. Bovendien is het de beste verdediging tegen allerlei bacteriën die anders voedselvergiftiging zouden veroorzaken;
  • mede door preventieve chlorering is drinkwater biologisch zuiver, wat infectie van de mens door microben en bacteriën verhindert;
  • onze tienduizend miljard cellen zwemmen in een waterige oplossing. Hierin zit een bonte mengeling van levensbelangrijke scheikundige bestanddelen waaronder chloorionen. Deze regelen onder meer het zuur/base-evenwicht van het bloed.


Chloor en geneesmiddelen

  • Chloor woordenlijst speelt een belangrijke rol in de farmaceutische industrie die geneesmiddelen ontwikkelt voor mens en dier;
  • ongeveer 85 % van de farmaceutica bevatten het element chloor of worden ermee gemaakt;
  • daaronder geneesmiddelen voor het behandelen van aids, allergieën, reuma, kanker, depressie, suikerziekte, hartaandoeningen, verhoogde bloeddruk, infecties (antibiotica), longontsteking en malaria;
  • chloorverbindingen zijn ook belangrijke tussenproducten bij het vervaardigen van vitamine C;
  • het meest eenvoudige geneesmiddel is de "fysiologische oplossing" : water met 0,9 % natriumchloride (keukenzout). Het wordt gebruikt bij uitdrogingsverschijnselen, verkoudheid en is als bloedvolumevervanger aanwezig in de auto's van de hulpdiensten;
  • van de recent goedgekeurde farmaceutische producten bevat één vierde chloorhoudende stoffen.




Vitamine C


Chloor in ziekenhuizen

  • In ziekenhuizen is chloor een effectief schoonmaak- en ontsmettingsmiddel:
  • het beschermt patiënten tegen infecties;
  • het voorkomt bacteriële besmetting bij brandwonden en andere verwondingen;
  • het ontsmet nierdialyseapparatuur;
  • het reinigt en ontsmet werkbladen en instrumenten in laboratoria;
  • het doodt bacteriën in waterleidingen en airconditioning;
  • het helpt zodoende aandoeningen als de legionairsziekte ( Zie het hoofdstuk over zwembaddesinfectie en bijlage 9.7 van het Witboek, formaat PDF) te voorkomen en te genezen.


Chloor en medische gebruiksvoorwerpen

  • Een kwart van de medische gebruiksvoorwerpen wordt gemaakt met producten uit de chloorindustrie;
  • op chloor gebaseerde plastics worden gebruikt voor het maken van zakken voor infusievloeistof, bloedzakken, steriele buisjes en verpakkingen, prothesen, soepele contactlenzen, enz;
  • zilverchloride wordt gebruikt bij radiografie;
  • chloor wordt gebruikt om halfgeleiders voor diagnostische instrumenten te maken;
  • het zit eveneens in koelers die gebruikt worden voor het bewaren van organen voor transplantaties;
  • tenslotte zit chloor ook in PVC woordenlijst. Dit materiaal zorgt ervoor dat farmaceutische verpakkingen en doordrukverpakkingen goed bestand zijn tegen beschadigingen en dat de geneesmiddelen langer houdbaar blijven.

Chloor en ontsmetting: javelwater

  • Eind 2004 werd de wereld geconfronteerd met de dramatische gevolgen van de zeebeving of tsunami in Azië. Onmiddellijk stelde zich het enorme probleem van de bevoorrading van drinkbaar water en het ontsmetten van voedsel, huizen en voorwerpen voor dagelijks gebruik;
  • De Wereldgezondheidsorganisatie bevestigde - eens te meer - dat in deze extreem moeilijke omstandigheden hypochloriet (geconcentreerd javelwater) hiervoor het meest aangewezen product is;
  • Deze uitspraak bevestigt ook de aanbevelingen van de Belgische Hoge Gezondheidsraad in verband met de hygiënische maatregelen die dienen te worden genomen bij overstromingen. Deze raad stelt dat "voor de ontsmetting van oppervlakken en voorwerpen in woningen de voorkeur zal worden gegeven aan een ontsmettingsmiddel dat goedkoop, gemakkelijk verkrijgbaar, weinig giftig, goed werkzaam in de gepaste gebruiksconcentratie en vlot afbreekbaar is. Javelwater met 12° actief chloor beantwoordt het best aan al deze criteria";
  • Omwille van zijn opmerkelijk ontsmettende eigenschappen verkoos ook de NASA javelwater boven alle andere beschikbare ontsmettingsmiddelen, om eventuele onbekende bacteriën te bestrijden bij de terugkeer op aarde van de astronauten van de APOLLO II capsule;
  • Eenvoud in het gebruik, zeer lage kostprijs, ruime beschikbaarheid, weinig invloed op het milieu en breed activiteitsspectrum maken van javelwater een kostbaar hulpmiddel dat overal kan ingezet worden ter verbetering van de hygiëne en in bredere zin, van de volksgezondheid. Het is dan ook niet te verwonderen dat in België dagelijks zowat 100.000 liter javelwater verbruikt wordt.

Eigenschappen, samenstelling en werking

  • Javelwater is een waterige oplossing die helder en geelachtig groen is;
  • Het heeft een typische eigen geur, is niet brandbaar en kan niet ontploffen;
  • Javelwater voor huishoudelijk gebruik wordt bereid door het industriële product: natriumhypochloriet te verdunnen met water. Voor dagelijks gebruik wordt het verdund tot concentraties van 0,01 tot 1% actief chloor per liter water. De inwerkingtijd is zeer verschillend en hangt af van het beoogde resultaat. Meestal zijn enkele minuten voldoende, maar in sommige gevallen kan een overnachting noodzakelijk zijn.

Gebruik

  • Javelwater heeft talrijke gebruiksmogelijkheden. Men kan ermee ontsmetten, reinigen, onderhouden, ontvlekken, ontgeuren, bleken, …
  • Dankzij zijn unieke eigenschappen wordt het gebruikt in talloze toepassingen, o.a.:
    • bleken, ontvlekken, opfrissen van katoen en linnen, zowel wit als kleurvast. Dit wordt in de was volledig gedesinfecteerd bij 45°;
    • ontsmetten van de meeste weefsels, ook polyester, tergal, …behalve nylon (gevaar voor vergeling) en stoffen van natuurlijke oorsprong (wol, natuurzijde, vlas);
    • ontvlekken, schoonmaken en ontsmetten van betegelde of geplastificeerde wanden, badkuipen, wastafels en gootstenen, sifons en afvoerbuizen in kunststof, keukenwerkbladen, -werktuigen, -robots en -machines (niet in metaal), thee - en koffieserviezen, oud vaatwerk (behalve poreus materiaal zoals faience of vergulde voorwerpen), ivoor, speelgoed, niet metalen bakken, manden en kooien voor huisdieren,...
    • ontsmetten van medisch materiaal, instrumenten, naalden, …
    • blank maken van wit hout, parket, riet, rotan, …
    • verwijderen van schimmels op tegelvoegen en douchegordijnen;
    • verwijderen van groene vlekken op balkons, tegels, trappen, grafzerken, …
    • schoonmaken en ontsmetten van tuinbenodigdheden zoals, stokjes, staken, rekken, kratten, bloempotten, …Beroepskwekers maken er dankbaar gebruik van!
    • verwijderen van vuile luchtjes (door het uitschakelen van bacteriën en het oxideren van de geurcomponenten) uit, en het ontsmetten van: koelkasten en diepvriezers, wc's en andere sanitaire installaties, vuilnisbakken, …
    • ontsmetten van water in kleine kinderzwembadjes;
    • als ontsmettingsproduct met een zeer breed spectrum dat werkzaam is op bacteriën, schimmels en virussen. Vooral deze laatste toepassing is enorm belangrijk. Niet alleen in het huishouden, maar ook in klinieken, scholen, horeca, alsook in de landbouw - en voedingsector wordt het aangewend om uitbreiding van bacteriële en virale infecties te voorkomen. Javelwater wordt bijzonder aanbevolen in omstandigheden die gepaard gaan met belangrijke risico's op infecties zoals hepatitis, aids, ebola. In Frankrijk krijgen drugspuiters gratis miniflesjes verdunde javel om hun spuiten te reinigen en aldus te vermijden dat ziekten worden doorgegeven. Tandartsen gebruiken een 3 %-oplossing javelwater om geïnfecteerde tandkanalen zuiver te maken en te ontsmetten.

     

Nuttige wenken
  • Vóór het gebruik, de recipiënt goed schudden. Onderaan is de concentratie hoger;
  • Om de geur van javelwater op de handen te verwijderen: de handen inwrijven met citroensap, ze inzepen en afspoelen met warm water;
  • 4 à 5 druppels javelwater per liter water houdt het water in de vaas met snijbloemen langer fris, zodat men er enkele dagen langer kan van genieten. Het verhindert namelijk de vorming van schimmels die de stengels verstoppen;
  • Javelwater niet gebruiken voor het ontsmetten of ontgeuren van voorwerpen in aluminium en zilverwerk, anders worden die zwart. Voor wasbekkens en voorwerpen in inox: overvloedig naspoelen met zuiver water en onmiddellijk goed afdrogen;
  • In sommige streken smaakt het drinkwater naar javel. Dat kan op zichzelf geen kwaad en kan beschouwd worden als een soort garantie dat het water drinkbaar is. Hoe komt dat? Aan drinkwater wordt door de drinkwatermaatschappijen een minieme hoeveelheid javel toegevoegd om te garanderen dat het water drinkbaar blijft vanaf het productiecentrum via alle mogelijke leidingen tot aan het kraantje in huis. Om die ongewone reuk en smaak weg te nemen is het voldoende het water een halve dag in de koelkast te zetten en / of er enkele druppeltjes citroensap aan toe te voegen.

Veiligheid voor de gebruiker

  • In alle omstandigheden is voorzichtigheid geboden! Niet verdund javelwater is slecht voor de huid en de nagels. De dampen zijn hinderlijk en zelfs giftig voor de ademhaling. Verdunnen, ENKEL door javel in water te gieten, NOOIT omgekeerd! Verdund javelwater steeds koud of lichtjes lauw gebruiken. Om te verdunnen, enkel een oorspronkelijke verpakking van javel gebruiken, nooit een andere recipiënt.Zo worden vergissingen en ongelukken vermeden;
  • Javelwater moet altijd alleen gebruikt worden! Het mag dus nooit gemengd worden met een ander huishoud - of reiniginsproduct;
  • Het is best niet te verwarmen boven de 30°C: dat is de temperatuur waarop het product gaat ontleden;
  • Opslag: de verpakkingen bewaren buiten het bereik van kinderen: hoog genoeg en/of achter slot.

Websites / Links

www.aise-net.org : Association internationale de la savonnerie, de la détergence et des produits d'entretien
www.detic.be : Belgisch - Luxemburgse vereniging van producenten en verdelers van zepen, cosmetica, wasmiddelen, onderhoudsproducten, hygiëne en toiletartikelen, kleefstoffen en aanverwante producten


De internet site kan gegevens bevatten die recenter zijn dan deze bevat in het Witboek

Uitgebreide informatie over dit onderwerp,
van het Witboek van Chloor.
(11 bladzijden - formaat .pdf - 158Kb)
Het volledig Witboek van Chloor
(232 bladzijden - formaat .pdf - 2.7Mb)