Natronloog

Natriumhydroxide en natronloog

De scheikundige verbinding NaOH staat voor de algemene benaming natriumhydroxide . De oplossing van natriumhydroxide in water heet natronloog. Dit is niet alleen de meest courante benaming , maar ook de verschijningsvorm waarin het product het meest gebruikt wordt. De vaste stof (korrels, schilfers) die je verkrijgt door het indampen van de loog wordt bijtende of caustic soda genoemd;
de Egyptenaren verstonden de kunst om uit soda (natriumcarbonaat) en kalk natronloog te bereiden en aldus zeep te vervaardigen. Hun methode werd later ook in Europa toegepast zonder dat onze voorouders de eigenlijke aard van de chemische reacties kenden;
in de 18de eeuw slaagde de Schotse chemicus Black erin de bereidingswijze te verklaren;
sinds 1880 wordt natronloog op grote schaal geproduceerd door middel van elektrolytische ontleding van pekel;
de industriële productie van één ton chloor gaat gepaard met de productie van 1,1 ton natriumhydroxide (gerekend als 100 % NaOH);
in 2006 werd in West-Europa 9,9 miljoen ton natriumhydroxide (gerekend als 100 % NaOH) geproduceerd.

Wat zijn de eigenschappen?

Het product heeft drie verschijningsvormen: natriumhydroxide, natronloog en caustic soda;
natriumhydroxide is een sterke base en zeer goed oplosbaar in water. Het is een kristallijne, vaste stof met een draderige structuur die ongeveer twee keer zo zwaar is als water. De kleur is matwit, gedeeltelijk doorzichtig;
natronloog is een heldere, kleurloze, stroperige oplossing van natriumhydroxide in water. Het is niet vluchtig en het is onbrandbaar. Het is relatief goedkoop. Het is een sterke, corrosieve (bijtende) base die heftig reageert met zuren, bij het verdunnen komt zeer veel warmte vrij. Natronloog is een stabiel product dat geen schadelijke invloed ondervindt van licht en warmte; naargelang het toepassingsgebied wordt een oplossing van 33 of 50 % gebruikt:
natronloog dient als grondstof voor de productie van caustic soda onder de vorm van schilfers en korrels. Dit gebeurt door indamping tot een eindconcentratie van bijna 100 %.

Wie gebruikt natriumhydroxide en/of natronloog?

De aluminiumnijverheid extraheert aluminiumoxide uit bauxieterts met behulp van natriumhydroxide;
Natronloog is een belangrijke stof voor de papier- en pulpindustrie; het activeert het blekend effect van waterstofperoxide;
de chemische industrie gebruikt natriumhydroxide bij de productie van silicaat, aluminaat, natrium-cyanuraat (afvalwater-behandeling), -hypochloriet, -polycyanuraat en -chloorcyanuraat (behandeling van zwembadwater), polycarbonaat (kunststof voor huishoudelijke artikelen) en epoxyharsen;
het is een uitstekend droogmiddel en geschikt om de restgassen van verbrandingsovens te ontdoen van zure componenten;
natronloog is een belangrijke hulpstof bij olie- of gasboringen vanaf platformen in zee;
natronloog wordt ook in de waterbehandeling gebruikt voor de verhoging van de zuurgraad en de neutralisatie van alle types verzuurd water vooraleer het in de riolering terechtkomt; het ontharden van drinkwater door het verhogen van de pH; de regeneratie van ionenwisselaars en het verwijderen van zware metalen;
de textielindustrie gebruikt natronloog bij het bleken van met dithioniet geverfd textiel, bij wolververijen, bij textielreiniging, bij het omzette van katoen in kunstzijde en bij het vervaardigen van synthetisch textiel;
de voedingsindustrie zet natronloog in bij de productie van zoetstoffen (Na-glutamaat) en aroma’s (vanilline); voor de raffinage van voedingsoliën; als reinigingsmiddel voor flessen, kuipen, vaten, leidingen en installaties, in zuivel- en voedingsindustrie, brouwerijen en frisdrankproductie; voor het chemisch schillen van fruit, aardappelen en groenten; voor het behandelen van aardappelmeel; voor het ontharen van huiden in leerlooierijen;
natronloog wordt gebruik voor de productie van belangrijke grondstoffen voor wasmiddelen; als ontstopper in de keuken en wc en voor de productie van klassieke zeep.

Dit zijn de voornaamste toepassingen in West-Europa:

- Diverse: 16% (neutralisering, gaswassing, farmaceutica, recycling van rubber)

- Waterbehandeling: 5% (uitvlokken, pH regeling)

- Voedingsindustrie: 3% (pellen van fruit en groenten, roomijs, verdikkingsmiddelen, verpakkingen)

- Papier, papierpulp, cellulose: 13% (wit maken van papier en pulp, kleefstoffen, warmteoverdracht, drukinkt)

- Kunstzijde (rayon): 2% (beddegoed, chirurgische verbandmateriaal)

- Aluminium en metalen: 6% (serres, auto-onderdelen, verharding van staal)

- Zeep: 3% (shampoos, cosmetica)

- Minerale oliën: 2% (vetten, brandstofadditieven)

- Bleekmiddelen: 3% (textiel, ontsmettingsmiddelen)

- Fosfaten: 3% (detergenten, ontstoppingsmiddelen)

- Andere anorganische toepassingen: 13% (verf, glas, ceramiek, parfums, brandstofcellen)

- Andere organische toepassingen: 31% (kunstaders, valschermen, waterslangen, telefoontoestellen)